Kısa cevap
Bilgi edinme başvurusu, kurumun elindeki veya görevi gereği bulunması gereken bilgi ve belgeye erişmek içindir. Dilekçe hakkı ise dilek ve şikâyetlerin iletilmesini düzenler. 4982’deki genel erişim süresi 15 iş günüdür; belirli hâllerde 30 iş gününe çıkar. Bu süreleri 3071’deki cevap süreleriyle karıştırma.
Bu rehber, sınava hazırlık için temel madde ayrımlarını açıklar. Kişisel bir olayın hukuki değerlendirmesi için kullanılamaz. Sınav kapsamını ilgili dönemin PAEM duyurusu ve yönetmeliğinden kontrol et.
Mevcut belgeyi istemek ile yeni analiz istemek
7. madde kurumun elinde bulunan veya görev gereği bulunması gereken bilgi ve belgeleri esas alır. Yeni bir araştırma, özel çalışma veya analiz sonucunda oluşturulabilecek belge talebine olumsuz cevap verilebilir. Bu nedenle ‘kurum her başvurana yeni rapor hazırlamak zorundadır’ seçeneği doğru değildir.
Belge başka kurumdaysa dilekçe o kuruma gönderilir ve başvurana yazılı bilgi verilir. 8. maddede zaten yayımlanmış bilgi için nerede, ne zaman ve nasıl yayımlandığının bildirilmesi düzenlenir. Başvurana hiçbir açıklama yapmadan ‘internette var’ demekle bu bilgi alanları aynı değildir.
15 iş günü ne zaman 30 iş gününe çıkar?
11. maddede genel erişim süresi 15 iş günüdür. Bilginin kurum içindeki başka bir birimden sağlanması, başka kurum görüşünün gerekmesi veya başvurunun birden fazla kurumu ilgilendirmesi hâllerinde 30 iş günü düzenlenir.
Uzatma ve gerekçesi, ilk 15 iş günü dolmadan başvurana yazılı bildirilir. Kurumun her başvuruda açıklamasız 30 iş günü kullanabileceği sonucu çıkarılamaz. Erişim maliyetinin bildirilmesiyle sürenin kesilmesi ve bedelin 15 iş günü içinde ödenmemesi hâlinde vazgeçmiş sayılma da aynı maddede ayrı yer alır.
Gizli bölüm ayrılabiliyorsa bütün belge reddedilmez
9. madde, açıklanabilir bilgiler ile gizli veya açıklanması yasak bilgilerin ayrılabildiği belgeyi düzenler. Korunan bölüm çıkarılır; kalan bölüm başvurana sunulur. Ayırma gerekçesi yazılı bildirilir. Bir belgede korunan bilgi bulunması her zaman bütün belgeyi erişim dışında bırakmaz.
Kanunun devamında devlet sırrı, özel hayat, haberleşme ve ticari sır gibi sınırlar ayrı maddelerdedir. Bu rehber bunların tamamını istisnasız tek cümlede toplamaz. Bir soruda sınırın adı ve koşulu verilmişse ilgili maddeyi ayrıca oku; bilgi edinme hakkını sınırsız açıklama zorunluluğu olarak öğrenme.
Ret cevabı ve Kurula itiraz: gün türünü koru
12. madde ret cevabında gerekçe ve başvuru yollarının belirtilmesini ister. 13. maddeye göre ret kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edilebilir. Kurulun karar süresi ise 30 iş günüdür.
Bu iki süre aynı türde yazılmamıştır: başvuran için 15 gün, Kurul için 30 iş günü. Kurula itiraz idari yargıya başvurma süresini durdurur. Bu kuralı sürenin hiç başlamaması veya her başvuruda sıfırdan yeniden başlaması diye değiştirme.
Adım adım nasıl ilerlenir?
Talebin mevcut bilgi veya belgeye mi, dilek ya da şikâyete mi yönelik olduğunu belirle
Her süreyi işlem, başlangıç olayı ve gün türüyle yaz
yalnız sayıyı ezberleme.
Ret veya kısmi erişimde gerekçeyi ve ilgili istisna maddesini kontrol et
Beş soruyu çöz
3071 ve 6698 ile karıştırdığın süreleri ayrı kartlarda tekrar et.
Yanlış bilgiye götüren üç hata
Gün türü
15 gün ile 15 iş günü aynı ifade değildir.
Otomatik uzatma yok
30 iş günü için kanunda belirtilen durum ve zamanında bildirim aranır.
Kısmi erişim
Ayrılabilir gizli bölüm varsa belgenin kalanının değerlendirilmesini unutma.
Açıklamalı örnek sorular
Önce cevabını düşün, sonra soruya dokunarak çözümü aç. Bu alıştırmalar özgündür; resmî çıkmış soru değildir.
1. Genel bilgi veya belgeye erişim süresi hangisidir?Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap A. 15 iş günü genel kuraldır. 30 iş günü yalnız belirtilen durumlar ve bildirim şartıyla değerlendirilir.
2. Süre uzatımı ve gerekçesi ne zaman bildirilmelidir?Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap B. Kanun zamanında ve yazılı bildirim ister. Uzatmayı gerekçesiz, otomatik bir ikinci süre olarak yorumlama.
3. Belgedeki gizli bölüm açıklanabilir bölümden ayrılabiliyorsa ne yapılır?Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap D. Ayırma mümkünse kısmi erişim sağlanır. Ayırma gerekçesi yazılı bildirilir.
4. Ret kararına karşı Kurula itiraz süresi hangisidir?Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap C. Başvuranın itiraz süresi 15 gündür; Kurulun 30 iş günlük karar süresiyle karıştırılmaz.
5. Yalnız yeni ve özel bir araştırmayla üretilebilecek rapor istendiğinde hangisi doğrudur?Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap A. 7. madde mevcut veya görev gereği bulunması gereken bilgiyi esas alır. Yeni analiz talebiyle mevcut belge talebi farklıdır.
Bu çalışmayı mobil uygulamada sürdür
Kontrol edilen resmî kaynaklar
Kaynak kontrolü: 6 Kasım 2026. Hukuki açıklamalar Adalet Bakanlığının UYAP birleştirilmiş metnindeki belirtilen maddelerle karşılaştırıldı. PAEM yönetmeliği sınav bağlamı içindir; bir maddenin sınavda kesin sorulacağını göstermez. Kanun değişikliği ve iptal notlarını resmî metinden ayrıca kontrol et.
- Adalet Bakanlığı UYAP — 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu
- Adalet Bakanlığı UYAP — 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun
- PAEM Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği
Bir kaynak açılmıyor veya daha yeni bir duyuru görüyorsan iletişim sayfasından bildir. Kaynak yeniden kontrol edilmeden sayfadaki kontrol tarihi değiştirilmez.
Sık sorulanlar
4982 ile 3071 aynı başvuru hakkını mı düzenler?
Hayır. 4982 bilgi ve belgeye erişimi, 3071 dilek ve şikâyetlerin iletilmesini düzenler. Başvuru amacı ve süreler ayrı kontrol edilir.
Bilgi edinmede bütün süreler iş günü mü?
Hayır. Genel erişim 15 iş günü, belirli durumlarda 30 iş günüdür; ret kararına karşı Kurula itiraz 15 gün olarak düzenlenir.


