Kısa cevap
PVSK madde 2, polisin genel emniyetle ilgili görevlerini iki gruba ayırır: kanuna ve kamu düzenine aykırı hareketleri işlenmeden önce önlemek; işlenmiş suç hakkında kanunlarda verilen görevleri yapmak. Aynı madde emirlerin yerine getirilmesini de düzenler. Mevzuata aykırı görülen emir ile konusu suç olan emir aynı kurala indirgenemez.
Bu rehber, sınava hazırlık için temel madde ayrımlarını açıklar. Kişisel bir olayın hukuki değerlendirmesi için kullanılamaz. Sınav kapsamını ilgili dönemin PAEM duyurusu ve yönetmeliğinden kontrol et.
A ve B bentlerini zaman ve amaçla karşılaştır
A bendi, mevzuata ve kamu düzenine uygun olmayan hareketlerin işlenmesinden önce, kanun hükümleri içinde önlenmesine odaklanır. B bendi işlenmiş suç hakkında ceza muhakemesi ve diğer kanunlardaki görevleri ele alır. İki başlık için ‘önce önleme’ ve ‘işlenmiş suçla ilgili görev’ kısa notları kurulabilir; ancak somut olayın bütün yetki şartları ayrıca incelenir.
Bir olayda iki tür görev art arda bulunabilir. Suçun önlenmesine yönelik bir çalışma sırasında suç işlendiğinin öğrenilmesi, sonraki adımların ayrıca değerlendirilmesini gerektirir. Sınavda ‘polis tarafından yapıldı’ ifadesi tek başına görevin türünü belirlemez. Soru kökünde işlem amacı ve suçla kurulan zaman ilişkisi aranmalıdır.
Mevzuata aykırı görülen emir nasıl düzenlenir?
Madde, polisin amirinden aldığı emri kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliğe aykırı görmesi hâlinde yerine getirmemesini ve aykırılığı emri verene bildirmesini düzenler. Amir emrinde ısrar eder ve emri yazılı olarak yenilerse, maddede belirtilen genel düzende emir yerine getirilir ve yerine getiren sorumlu olmaz.
Bu cümleyi tek başına öğrenmek eksik olur. Hemen devamındaki suç oluşturan emir yasağı ve maddede ayrıca sayılan sözlü emir hâlleri birlikte okunmalıdır. Çalışma sırasında önce emrin konusu, sonra aykırılığın türü, ardından yazılı yenileme veya özel hâl bulunup bulunmadığı belirlenir. ‘Amir söylediği için her emir yerine getirilir’ biçiminde genel bir sonuç kurulamaz.
Konusu suç olan emir neden ayrı tutulur?
2. madde, konusu suç teşkil eden emrin hiçbir suretle yerine getirilmeyeceğini ve yerine getirenin sorumluluktan kurtulamayacağını açıkça belirtir. Emrin yazılı olması bu yasağı kaldırmaz. Soru, doğrudan suç oluşturan bir emir verdiğini söylüyorsa yalnız ‘amir yazıyla yeniledi’ ifadesinden hareketle cevap seçilmez.
657 sayılı Kanunun 11. maddesinde de suç oluşturan emir için ayrı hüküm bulunur. İki metni karşılaştırmak ortak ilkeyi görmeyi sağlar; fakat bir kanundaki bütün usul ayrıntılarını diğerine aynen taşımak doğru değildir. Bu rehber somut görev emrinin suç olup olmadığını belirlemez; sınavdaki açık varsayımlar üzerinden kanun ayrımını öğretir.
Sözlü emir hâllerini kapsamıyla birlikte oku
Maddenin devamında I–XIII arasında sayılan hâller için yetkili amirin sözlü emirlerinin derhal yerine getirilmesi ve yazılı verilmesinin istenememesi düzenlenir. Afetlerde olay yerinde gerekli tedbirler ile herhangi bir sebeple tıkanan yolların trafiğe açılması bu listedeki örneklerdendir. Liste, bütün görevler için koşulsuz sözlü emir kuralına dönüştürülmemelidir.
Bu hâllerde emrin yerine getirilmesinden doğabilecek sorumluluğun emri verene ait olduğu hükmü, konusu suç olan emri uygulama izni değildir. Çalışma notunda özel sözlü emir listesi ile suç emri yasağını ayrı kutulara yerleştir. Madde içindeki farklı hükümleri birbirini silen sloganlar hâline getirmemek sınav seçeneklerini ayırmayı kolaylaştırır.
Durdurma veya arama sorusuna nasıl bağlanır?
2. madde genel görev ayrımını verir. Durdurma, kimlik sorma ve önleme araması gibi belirli işlemler ise ilgili maddelerindeki koşullarla okunur. Görevin önleyici olması tek başına her aramanın yapılabileceği anlamına gelmez. Önce genel görevi, sonra somut işlemin özel yetki dayanağını belirlemek gerekir.
Bir tekrar oturumunda üç sütun kullan: amaç, işlem, dayanak. Örneğin bir sorunun önleme amacını belirledikten sonra işlemin durdurma mı arama mı olduğunu kontrol et ve ilgili rehbere geç. Böylece genel görev maddesi ile özel yetki maddeleri birbirinin yerine kullanılmaz.
Adım adım nasıl ilerlenir?
Zaman ve amacı ayır
İşlenmeden önce önleme ile işlenmiş suça ilişkin görevi karşılaştır.
Emrin konusunu belirle
Mevzuata aykırılık ile suç oluşturma ayrımını açıkça yaz.
Yazılı yenilemeyi koşuluyla oku
Suç emri yasağını genel usulün dışında ayrı tut.
Özel yetkiye dön
Durdurma veya arama sorusunda 2. maddeyle yetinmeden ilgili özel maddeyi incele.
Yanlış bilgiye götüren üç hata
Yazılı emri sınırsız güvence saymak
Konusu suç olan emir yasağı yazıyla kalkmaz.
Her görevi adli saymak
İşlemin amacı ve suçla ilişkisi belirleyicidir.
Genel görevden sınırsız yetki çıkarmak
Somut işlemin özel şartları ayrıca aranır.
Açıklamalı örnek sorular
Önce cevabını düşün, sonra soruya dokunarak çözümü aç. Bu alıştırmalar özgündür; resmî çıkmış soru değildir.
1. Mevzuata ve kamu düzenine aykırı hareketleri işlenmeden önce önlemek hangi ayrımda yer alır?Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap B. A bendi işlenmeden önce önlemeye odaklanır. Görevin varlığı, somut işlem için gerekli diğer kanuni şartları kaldırmaz.
2. Konusu suç olan emir yazılı olarak yinelenmişse hangisi doğrudur?Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap C. Madde suç emrini ayrı ve kesin bir yasakla düzenler. Yazılı yenileme bu yasağın istisnası değildir.
3. İşlenmiş suç hakkında kanunların verdiği görevler hangi bentte yer alır?Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap A. B bendi işlenmiş suça ilişkin kanuni görevleri düzenler; A bendi önlemeye yöneliktir.
Bu çalışmayı mobil uygulamada sürdür
Kontrol edilen resmî kaynaklar
Kaynak kontrolü: 6 Kasım 2026. Açıklamalar Adalet Bakanlığının UYAP birleştirilmiş metnindeki belirtilen maddeler ve değişiklik notlarıyla karşılaştırıldı. Bu konu haritası kanunun tamamının yerine geçmez. PAEM sınav kapsamına ilişkin kesinlik yalnız ilgili dönem duyurusu ve yönetmeliğinden kurulabilir.
- Adalet Bakanlığı UYAP — 2559 sayılı Kanun, birleştirilmiş metin
- Adalet Bakanlığı UYAP — 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
- PAEM Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği
Bir kaynak açılmıyor veya daha yeni bir duyuru görüyorsan iletişim sayfasından bildir. Kaynak yeniden kontrol edilmeden sayfadaki kontrol tarihi değiştirilmez.
Sık sorulanlar
PVSK 2’deki genel görev arama için tek başına yeterli mi?
Hayır. Arama veya durdurma gibi işlemler ilgili özel hükümlerindeki yetki, amaç ve usul koşullarıyla değerlendirilir.
Her sözlü emir için yazılı yenileme istenebilir mi?
Madde I–XIII arasında sayılan özel hâllerde yetkili amirin sözlü emirleri için ayrı kural koyar. Bu liste genellenmemeli; suç oluşturan emir yasağı da korunmalıdır.


