Kısa cevap
Önleme aramasının amacı tehlikeyi veya suç işlenmesini önlemektir. PVSK 9’un genel kuralı, usulüne uygun sulh ceza hâkimi kararıdır; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde mülkî amirin yazılı emri öngörülür. Arama yeri, kapsamı ve süresi sınırsız değildir. Konut ve kamuya açık olmayan işyeri bakımından açık sınırlar vardır.
Bu rehber, sınava hazırlık için temel madde ayrımlarını açıklar. Kişisel bir olayın hukuki değerlendirmesi için kullanılamaz. Sınav kapsamını ilgili dönemin PAEM duyurusu ve yönetmeliğinden kontrol et.
Karar veya emirde bulunması gereken dört alan
Kanun; aramanın sebebinin, konusunun ve kapsamının, yapılacağı yerin, zamanının ve geçerlilik süresinin belirtilmesini ister. Arama talep yazısında da makul sebepler gerekçeleriyle gösterilmelidir. Dolayısıyla yalnız ‘arama yapılabilir’ şeklindeki soyut bir cümle, maddenin belge düzenini açıklamaya yetmez.
Karar veya emirdeki bilgiler ile işlem sonundaki tutanağı ayır. Maddenin son fıkrasına göre önleme aramasının sonucu, karar veya emri veren merci ya da makama tutanakla bildirilir. Karar işlemin dayanağı, tutanak ise sonucun bildirimidir. Biri diğerinin yerine geçmez.
Nerede yapılabilir, nerede yapılamaz?
Maddede toplantı ve gösteri yürüyüşü yerleri veya yakın çevresi, belirli genel kurul toplantılarının yakın çevresi, halkın topluca bulunduğu ya da toplanabileceği yerler, umumî veya umuma açık yerler ve taşıtlar sayılır. Eğitim kurumlarına ilişkin bent ayrıca idareci talebi ve 20. maddedeki koşula gönderme yapar; bu bendi koşulsuz bir yetki gibi özetleme.
Konutta, yerleşim yerinde, kamuya açık olmayan işyerlerinde ve eklentilerinde önleme araması yapılamayacağı açıkça yazılıdır. Bir yerin ‘işyeri’ olması tek başına yeterli ayırt edici bilgi değildir; soruda kamuya açık olup olmadığına bak. Bu yasaktan, diğer kanunlardaki şartlar gerçekleşse bile hiçbir adli arama yapılamayacağı sonucu çıkarılmaz.
Genel kuralın yanında özel bina ve tesis hükmü
Polisin güvenliğini sağladığı bina ve tesislere giriş için maddede özel bir düzenleme vardır. Tehlikenin önlenmesi veya giderilmesi amacıyla gelenlerin üstü, aracı ve eşyası teknik cihazlarla, gerektiğinde elle kontrol edilip aranabilir; bu hükümde ayrıca karar veya emir aranmaz. Giriş isteyenlerin kimliklerini sorulmadan göstermesi ve milletlerarası anlaşmaların saklı tutulması da aynı bölümde yer alır.
Bu özel hükmü bütün sokaklara veya bütün binalara genelleme. Sınav sorusu önce genel önleme aramasını mı, yoksa güvenliği sağlanan tesis girişini mi anlatıyor, bunu belirle. Sonuç bildirimi için ilk bölümdeki tutanak ayrımını kullan.
Adım adım nasıl ilerlenir?
Amacı belirle
Önleme amacı ile işlenmiş suçun deliline yönelik araştırmayı aynı başlık altında toplama.
Yetkili makamı kontrol et
Genel kuralda hâkim kararı, gecikmesinde sakınca varsa mülkî amirin yazılı emri ayrımını kur.
Yer ve süreyi işaretle
Kararın kapsamı ile kanundaki yasak yerleri birlikte oku.
Özel hükmü ayrı tut
Güvenliği sağlanan bina ve tesis girişine ilişkin düzenlemeyi genel arama kuralına dönüştürme.
Yanlış bilgiye götüren üç hata
Sözlü emri genellemek
Madde 9’daki gecikme hâli için yazılı emir şartı vardır.
Konut sınırını atlamak
Önleme araması ile adli aramanın yer ve usul koşullarını birleştirme.
İstisnayı kurala çevirmek
Güvenliği sağlanan tesislere ilişkin hüküm her yer için sınırsız arama izni değildir.
Açıklamalı örnek sorular
Önce cevabını düşün, sonra soruya dokunarak çözümü aç. Bu alıştırmalar özgündür; resmî çıkmış soru değildir.
1. Genel önleme aramasında gecikmesinde sakınca varsa hangi dayanak öngörülür?Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap A. Madde 9, genel kuralda sulh ceza hâkimi kararını; belirtilen gecikme hâlinde mülkî amirin yazılı emrini düzenler.
2. Hangisinde PVSK 9 kapsamında önleme araması yapılamaz?Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap C. Konut yasağı açıkça yer alır. Diğer seçeneklerin sayılmış olması da o yerlerde şartlar aranmadan arama yapılabileceği anlamına gelmez.
3. Arama kararı veya emrinde hangisi belirtilmelidir?Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap B. Karar veya emirde sebep, konu-kapsam, yer ve zaman-geçerlilik süresi bulunur.
Bu çalışmayı mobil uygulamada sürdür
Kontrol edilen resmî kaynaklar
Kaynak kontrolü: 6 Kasım 2026. Hukuki açıklamalar Adalet Bakanlığının UYAP birleştirilmiş metnindeki belirtilen maddelerle karşılaştırıldı. PAEM yönetmeliği sınav bağlamı içindir; bir maddenin sınavda kesin sorulacağını göstermez. Kanun değişikliği ve iptal notlarını resmî metinden ayrıca kontrol et.
- Adalet Bakanlığı UYAP — 2559 sayılı Kanun, birleştirilmiş metin
- PAEM Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği
Bir kaynak açılmıyor veya daha yeni bir duyuru görüyorsan iletişim sayfasından bildir. Kaynak yeniden kontrol edilmeden sayfadaki kontrol tarihi değiştirilmez.
Sık sorulanlar
Önleme araması ile adli arama aynı mı?
Hayır. Bu rehber tehlike veya suç işlenmesini önlemeye yönelik PVSK 9’u anlatır. Bir suçun delilini elde etmeye ilişkin adli işlemler CMK ve ilgili mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
Önleme aramasının sonucu nasıl bildirilir?
Madde 9’a göre sonuç, arama kararını veya emrini veren merci ya da makama tutanakla bildirilir.


