5442 sayılı Kanun neyi düzenler?
5442 sayılı Kanunun resmî adı İl İdaresi Kanunu’dur. TBMM kanun kaydına göre 10 Haziran 1949’da kabul edilmiş ve 18 Haziran 1949 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Tarihsel kabul kaydı, bugün yürürlükte olan değişiklik işlenmiş metnin yerine geçmez.
Güncel çalışmaya Mevzuat Bilgi Sistemindeki değişiklik işlenmiş metni açarak başla. Kanunun ilk kabul ve yayın bilgisi için TBMM’nin 5442 sayılı Kanun kaydını kullan. Sınav kapsamı için ayrıca başvurduğun dönemin resmî duyurusunu kontrol et.
Kaynak ayrımı: Mevzuat Bilgi Sistemi güncel, değişiklik işlenmiş çalışma metni içindir. TBMM kaydı kanunun kabul ve yayın geçmişini gösterir. Eski bir PDF veya soru açıklaması, güncel hükmü tek başına doğrulamaz.
SINAV ODAKLI HARİTA
5442 için dört çalışma kümesi
Kanunun kimliği
Kanun numarasını, resmî adını ve düzenlediği idare alanını birlikte öğren; 3201 ve 2559 ile karıştırma.
İl idaresi
İl teşkilatı, vali ve il düzeyindeki idari ilişkiyi güncel metnin bölüm ve madde düzeniyle eşleştir.
İlçe idaresi
İlçe teşkilatı ve kaymakamla ilgili hükümleri ayrı bir haritada tut; il ile ilçe kavramlarını aynı nota yığma.
Yetki ve koordinasyon
Görev, yetki, sorumluluk ve koordinasyon ifadelerini özne–eylem–şart biçiminde not et; hükmü bağlamından koparma.
Pratik yöntem: Her hükmü “kim?”, “hangi idari düzeyde?”, “hangi görev veya yetkiyle?” ve “hangi şartla?” sorularıyla tek satıra indir. Sonra satırı güncel resmî metinle karşılaştır.
5442, 3201 ve 2559 nasıl ayrılır?
İl ve ilçe idaresi
Vali, kaymakam ve mülki idare yapısıyla ilgili sorularda konu kaynağını burada ara.
Emniyet teşkilatı
Emniyet teşkilatı ve meslek yapısı için 3201 rehberine geç.
Polis görev ve yetkileri
Polisin görev ve yetkileri için 2559 PVSK rehberini kullan.
Disiplin hükümleri
Genel kolluk disiplin hükümleri için 7068 rehberine geç.
Vali ve kaymakam: hangi düzeyde, hangi yetki?
4. madde il genel idaresinin başını vali; 27. madde ilçe genel idaresinin başını kaymakam olarak belirler. Güncel 9. maddede vali, ilde Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır. 27. maddede kaymakam ise ilçede Cumhurbaşkanının idari yürütme vasıtası olarak ifade edilir. Bu iki tanımı aynı kelimelerle ezberlemek yerine metindeki ayrımı koru.
| Ölçüt | Vali | Kaymakam |
|---|---|---|
| İdari düzey | İl genel idaresi | İlçe genel idaresi |
| Kolluk amirliği | İl sınırlarında genel ve özel kolluk; madde 11 | İlçe sınırlarında genel ve özel kolluk; madde 32 |
| İlçeye ilişkin yazışma | İlçe işlerini doğrudan kaymakama yazar | İlçe işleri için bağlı olduğu valiyle yazışır; olağanüstü hâl hükmü ayrıca vardır |
| Talimat ilişkisi | 9. maddedeki Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar ilişkisi | 31. maddede valinin talimat ve emirlerini yürütme görevi |
31/B’de olağanüstü hâllerde kaymakamın İçişleri Bakanlığı ve diğer bakanlıklarla yazışabilmesi ve bu yazışmalardan valiye bilgi vermesi düzenlenir. Bu istisnayı atlayıp “hiçbir durumda yazışamaz” demek de, genel kuralı kaldırıp “her durumda doğrudan yazışır” demek de doğru değildir.
Kolluk amirliği ile özel işlem yetkisi aynı soru değildir
11 ve 32. maddeler idari düzeyleri bakımından kolluk ilişkisini düzenler. Bir işlemin durdurma, arama veya başka bir tedbir olması hâlinde ilgili özel hükmün şartları ayrıca aranır. Mülkî amirin varlığından hareketle her işlemi sınırsız yetkiyle açıklama. Örneğin PVSK 9’daki önleme aramasında karar veya yazılı emir koşulları ayrıca çalışılır.
İl özel idaresi de ayrı bir kurumdur. Valinin 5302 kapsamındaki rolü, il ve ilçe genel idaresiyle ilgili bütün makamları aynı kuruma dönüştürmez. Soru kökünde önce hangi kanun ve kurumun sorulduğunu belirle, sonra yetkili kişiyi seç.
Güncel dayanak: Adalet Bakanlığı UYAP birleştirilmiş metni. Özellikle 2018 sonrası değişen unvan ve temsil ifadelerini eski ders notlarıyla karıştırma.
İdare hukuku tekrarını uygulamada sürdür
ÜCRETSİZ ÖRNEK SORULAR
5442 sayılı Kanun için 3 örnek
Bu sorular resmî veya çıkmış sınav sorusu değildir. Resmî kaynak zincirini ve temel kanun ayrımını ölçmek için Polis Kariyer tarafından hazırlanmıştır.
5442 sayılı Kanunun resmî adı hangisidir?
- Emniyet Teşkilat Kanunu
- İl İdaresi Kanunu
- Devlet Memurları Kanunu
- Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu
- İdari Yargılama Usulü Kanunu
Cevabı göster
TBMM’nin resmî kaydı, bu ad ile 5442 numarasını eşleştirir.
İl ve ilçe idaresi ile vali ve kaymakam başlıkları için öncelikle hangi kanun açılmalıdır?
- 2559
- 3201
- 4483
- 5442
- 7068
Cevabı göster
5442, bu başlıkların ana çalışma metnidir; belirli bir soruda atıf yapılan diğer güncel mevzuat ayrıca kontrol edilir.
5442 sayılı Kanunun bugün geçerli değişiklik işlenmiş metni için hangi kaynak kullanılmalıdır?
- Kaynağı belirsiz ders notu
- Eski soru açıklaması
- Mevzuat Bilgi Sistemi
- Forum yorumu
- Sosyal medya görseli
Cevabı göster
Güncel hüküm kontrolü resmî Mevzuat Bilgi Sistemindeki değişiklik işlenmiş metinden yapılır.
5442’yi bir haftada nasıl tekrar edebilirsin?
- Mevzuat Bilgi Sistemindeki güncel metni aç ve bölüm yapısını çıkar.
- İl idaresi ile ilçe idaresini iki ayrı çalışma sayfasına ayır.
- Vali ve kaymakamla ilgili notlarda özne, görev, yetki ve şartı birlikte yaz.
- 5442’yi 3201 ve 2559 ile karşılaştıran kısa bir tablo oluştur.
- Yanlış soruda cevabı ezberlemek yerine hangi kanunun neden uygulanacağını güncel metinden doğrula.
Bu rehber hukuki görüş veya resmî sınav kapsamı değildir. Güncel kanun metni ile ilgili dönemin resmî sınav duyurusu birlikte esas alınmalıdır.

